Jupiter Saturn Moon Mystery
വ്യാഴത്തിന് നാല്, ശനിക്ക് ഒന്ന്: ഗ്രഹങ്ങളുടെ ഉപഗ്രഹ രഹസ്യം ശാസ്ത്രലോകം അഴിച്ചെടുക്കുന്നു
സൗരയൂഥത്തിലെ വമ്പന്മാരായ വ്യാഴവും ശനിയും തങ്ങളുടെ ഉപഗ്രഹങ്ങളുടെ എണ്ണത്തിലും വലിപ്പത്തിലും പുലർത്തുന്ന വിചിത്രമായ വ്യത്യാസം ദീർഘകാലമായി ശാസ്ത്രജ്ഞരെ കുഴപ്പിച്ചിരുന്ന ഒരു ചോദ്യമാണ്. വ്യാഴത്തിന് ഗലീലിയൻ ഉപഗ്രഹങ്ങൾ എന്നറിയപ്പെടുന്ന നാല് ഭീമൻ ചന്ദ്രന്മാരുള്ളപ്പോൾ (ഐഒ, യൂറോപ്പ, ഗാനിമീഡ്, കാലിസ്റ്റോ), ശനിക്ക് ടൈറ്റൻ എന്ന ഒരൊറ്റ ഭീമൻ ഉപഗ്രഹം മാത്രമാണുള്ളത്. ഈ പ്രതിഭാസത്തിന് പിന്നിലെ ശാസ്ത്രീയമായ കാരണങ്ങൾ പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ ഉത്ഭവകാലത്തെ വാതകപടലങ്ങളുടെ സാന്ദ്രതയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നുവെന്നാണ് പുതിയ പഠനങ്ങൾ വ്യക്തമാക്കുന്നത്. ഗ്രഹങ്ങൾ രൂപപ്പെടുന്ന ഘട്ടത്തിൽ അവയ്ക്ക് ചുറ്റുമുണ്ടായിരുന്ന ‘ഗ്യാസ് ഡിസ്കുകളുടെ’ (Circumplanetary disks) സ്വഭാവമാണ് ഈ വ്യത്യാസത്തിന് പ്രധാന കാരണം. വ്യാഴത്തിന് ചുറ്റുമുണ്ടായിരുന്ന വാതകപടലം താരതമ്യേന സ്ഥിരതയുള്ളതായിരുന്നു. ഇത് നാല് വലിയ ഉപഗ്രഹങ്ങൾക്കും ഒരേസമയം വളരാനും അവരവരുടെ ഭ്രമണപഥങ്ങളിൽ നിലനിൽക്കാനും ആവശ്യമായ സാഹചര്യം ഒരുക്കി. എന്നാൽ ശനിയുടെ കാര്യത്തിൽ സ്ഥിതി വ്യത്യസ്തമായിരുന്നു. ശനിക്ക് ചുറ്റുമുണ്ടായിരുന്ന വാതകപടലം വളരെ വേഗത്തിൽ ഇല്ലാതാകുകയും, രൂപപ്പെട്ടുവന്ന പല വലിയ ഉപഗ്രഹങ്ങളെയും ശനി തന്നെ വിഴുങ്ങുകയും ചെയ്തു എന്നാണ് കരുതപ്പെടുന്നത്. ഈ പ്രക്രിയയുടെ അവസാനം അവശേഷിച്ച ഏക ഭീമൻ ഉപഗ്രഹമാണ് ടൈറ്റൻ. കൂടാതെ, ശനിയുടെ അതിമനോഹരമായ വളയങ്ങളും ഈ വ്യത്യാസത്തിന് കാരണമായി ചൂണ്ടിക്കാണിക്കപ്പെടുന്നുണ്ട്. ശനി വിഴുങ്ങിയ മറ്റ് വലിയ ഉപഗ്രഹങ്ങളുടെ അവശിഷ്ടങ്ങളാണ് ഇന്നത്തെ ശനിയുടെ വലയങ്ങളായി മാറിയതെന്ന വാദവും ശക്തമാണ്. വ്യാഴത്തിന്റെ ശക്തമായ ഗുരുത്വാകർഷണ ബലം അതിന്റെ നാല് പ്രധാന ഉപഗ്രഹങ്ങളെയും പരസ്പരം കൂട്ടിയിടിക്കാതെ ഒരു കൃത്യമായ താളത്തിൽ (Orbital Resonance) നിലനിർത്താൻ സഹായിച്ചു. എന്നാൽ ശനിയുടെ പരിണാമ ഘട്ടത്തിലുണ്ടായ മാറ്റങ്ങൾ ടൈറ്റനെ മാത്രം ഒരു ‘ഏകഭീമനായി’ നിലനിർത്തുകയായിരുന്നു. സൗരയൂഥത്തിന്റെ ഭൂതകാലത്തെക്കുറിച്ചുള്ള കൂടുതൽ വ്യക്തമായ ചിത്രം നൽകാൻ ഇത്തരം പഠനങ്ങൾ സഹായിക്കുന്നു.
About The Author
